SANA HAYRANIM #6 | LARA LAKAY

0016

Söyleşi

Hayranlık, çoğu zaman “hayatı değiştirecek” bir duygu gibi görünmez. Dev çığlıklar, büyük sahneler ya da destansı hikâyeler aramazsın; bazen sabah uyanır uyanmaz kulağında çalan bir şarkıda, bazen de sokakta yürürken gözüne ilişen bir ayrıntıda kendini gösterir. Günlük rutinin içine sızan o şey, birden “burası tam benlik” dedirten bir ışık yayar. Yıllar önce sıkıcı ödevinden kaçmak için seyrettiğin bir videoda, ya da favori sanatçının performanslarını taklit ettiğin bir akşamda, bu hayranlığın izleri vardır.

Sana Hayranım bir söyleşi serisi. Amaç, kendimize dair hatırlatmalar sunan, yeni tanışmalara olanak sağlayan beğenilerimizi dışa vurmak. Yani “Sana hayranım!” cümlesini yüksek sesle söylemek. Bir yandan öznelliği, öte yandan birlikteliği kutlamak.

Mörç Studio olarak bu seride konuklarımıza hayranlıklarını hatırlatan, bu yoğun beğenide kendinle karşılaşma hikâyesini ortaya çıkaran bazı sorular sorduk. Onlardan cevapları diledikleri formatta iletmelerini istedik: kolaj, resim, fotoğraf, ses kaydı, video ya da yazı. Hiç fark etmez; senden kopsun yeter dedik. Serinin yeni konuğu Lara Lakay oldu.

Sana Hayranım #6 | Lara Lakay — **Lara Lakay**

Seni gördüğünde, denk geldiğinde, karşına çıktığında gerçekten “büyüleyen” şey nedir? Onu neden seviyorsun?

LARA LAKAY

Su. Vallahi su. Kaç gün düşündüm var mı kapışacak bir şey diye, eşe dosta da sordum “abi ben neyden büyüleniyorum sizce” diye. Konsensus su. Benden hep deniz çıkıyor. Ege’yle, Akdeniz’le, Boğaz’la çok içiçe geçtim ben, küçüklüğümden beri. Atası, dedesi, ruhu, taşı, çakılı, sanatı derken kayboldum içinde. Kuyruğum kuruyor denizden uzak.

Yaşam alanında muhakkak olmasını istediğin şey nedir? Ona karşı hislerin nedir?

LARA LAKAY

Hiç bulandırmayalım: kitaplarım. Kalkan görevi görüyorlar en basitinden.

İlk kez hayranlık duyduğunu hatırladığın bir anı anlatabilir misin?

Lara Lakay

Muazzam zor bir soru bu, ama hazır Mısır’dan ayağımın tozuyla gelmişken ilintili bir cevabım var. Babam, ben daha ilkokul ya da orta sınıflardayım, Kahire Müzesi’nin bir kataloğunu getirmişti bana. “Horus’un/Ra’nın gözü” diye bir imge vardı orada görmüşsündür illa ki. 24 saat kapanmayan, güneş ve ayla nöbetleşe açık kalan bir vicdan gözüymüş, o manevi anlamını çok sonra okudum tabii fakat hatırlıyorum sürekli koluma bacağıma çiziyordum o sembolü.

Hayran olduğun şey seni nasıl değiştirdi?

LARA LAKAY

Meraklı oldum. “Ra’nın gözü” iyi bir örnek çünki oldum olası dillere, sembollere, imgelere hayranım. Çok iyi hatırlıyorum, küçükken oyuncak telefonlarım vardı, millet barbie bebek oynardı ben dünyanın farklı yerlerindeki hayali arkadaşlarımla, atmasyonca İtalyanca, Portekizce, Arapça falan konuşuyordum. (Deli diyecekler) O küçük çocuk and içmiş bir yerde ben bunları öğrenirim diye, sonra da onların hayatını çok merak ediyorum, gideyim göreyim dünyayı demiş. Meraklı bir gezgin oldum ben anlayacağın, nereye koysan evde hissediyorum.

“Bir dönem hayrandım ama şimdi pek değil.” dediğin bir şey var mı?

LARA LAKAY

Titanik 90’larda çıktı ya bizim çocukluğumuzda, ben taktım kafayı transatlantiklere, bineceğim de bineceğim, gemiler de gemiler. Şimdi Karaköy’e yakın oturuyorum her sabah illa ki bir tanesi çıkıyor karşıma yürürken, koşarken. Üstüne para verseler, bir gün dayanır mıyım bilmem. Sandal mandal, balıkçı teknesi işler bana.

Hayran olduğun şeyi kısaca anlatmak ve bununla ilgili bir mesaj hazırlamak istesen, bu nasıl bir formatta olurdu ve ne derdin?

LARA LAKAY

Bu aralar farkettin mi bilmiyorum, Akdeniz havzasındaki müzik kültürlerinin bir arşivini çalışıyorum bağımsız bir proje için. Tony Gatlif’in Vengo’sunda Sheikh Ahmed Al-Tuni ve flamenko gitaristlerinin bir doğaçlama bölümü var. Filmin başı zaten. Ben böyle tüylerimi diken diken eden bir hayranlığa en son ne zaman kapıldım bilmiyorum. Koyalım linki, ben daha da bir şey demeyeyim.

FOTOĞRAFLAR : LARA LAKAY

SANA HAYRANIM #5 | ELİF BEREKETLİ

SANA HAYRANIM #4 | KÜBRA SU YILDIRIM

SANA HAYRANIM #3 | ORÇUN ONAT DEMİRÖZ

SANA HAYRANIM #2 | DİLARA ŞAHİN

SANA HAYRANIM #1 | AYLİN KUTKU

SANA HAYRANIM #5 | ELİF BEREKETLİ

0015

Söyleşi

Hayranlık, çoğu zaman “hayatı değiştirecek” bir duygu gibi görünmez. Dev çığlıklar, büyük sahneler ya da destansı hikâyeler aramazsın; bazen sabah uyanır uyanmaz kulağında çalan bir şarkıda, bazen de sokakta yürürken gözüne ilişen bir ayrıntıda kendini gösterir. Günlük rutinin içine sızan o şey, birden “burası tam benlik” dedirten bir ışık yayar. Yıllar önce sıkıcı ödevinden kaçmak için seyrettiğin bir videoda, ya da favori sanatçının performanslarını taklit ettiğin bir akşamda, bu hayranlığın izleri vardır.

Sana Hayranım bir söyleşi serisi. Amaç, kendimize dair hatırlatmalar sunan, yeni tanışmalara olanak sağlayan beğenilerimizi dışa vurmak. Yani “Sana hayranım!” cümlesini yüksek sesle söylemek. Bir yandan öznelliği, öte yandan birlikteliği kutlamak.

Mörç Studio olarak bu seride konuklarımıza hayranlıklarını hatırlatan, bu yoğun beğenide kendinle karşılaşma hikâyesini ortaya çıkaran bazı sorular sorduk. Onlardan cevapları diledikleri formatta iletmelerini istedik: kolaj, resim, fotoğraf, ses kaydı, video ya da yazı. Hiç fark etmez; senden kopsun yeter dedik. Serinin dördüncü konuğu Elif Bereketli oldu.

Sana Hayranım: Elif Bereketli — **Elif Bereketli**

Seni gördüğünde, denk geldiğinde, karşına çıktığında gerçekten “büyüleyen” şey nedir? Onu neden seviyorsun?

ELİF BEREKETLİ

Düşündüğümde, beni en çok etkileyenin gösterişli bir güçten ya da parlayan bir yetenekten ziyade bir tavır olduğunu fark ediyorum. Vakur ama at gözlüğü takmayan; güçlü ama kırılmayan, kararlı ama neşeli, omurgalı ama esneyebilen bir tavır. Hem hayata meydan okuyan bir netlik taşıyor, hem de değişime açık bir olgunluk. İşte bu hâl, benim en çok hayranlık duyduğum şey. Kararlılık ve esneklik arasındaki o ince çizgide durmayı seçmek de, durabilmeyi becermek de bana çok etkileyici geliyor. Sadece siyaset ya da düşünce sahnesinde değil, gündelik yaşamda, hiç beklenmedik anlarda, hatta doğada bile metaforik bir anlamda göreceğiniz bir duruş bu.

İlk kez hayranlık duyduğunu hatırladığın bir anı anlatabilir misin?

ELİF BEREKETLİ

Çocukken, ablamın özellikle de kadınlık meseleleri üzerinden annemle tartışmalarını hayranlıkla izlerdim. O tartışmalarda sesi titremeden, gözünü kaçırmadan annemin bize “doğru” diye sunduğu değerleri sorgulardı. Kendi önerilerini getirir, artık bu yoldan yürüyeceğini ilan ederdi. “Vay, böyle bir şey de mümkünmüş,” diye düşünerek izlerdim. Hâlâ o anlardan kalan bazı lafları kullanırım; her seferinde de fark ederim: “Aaaa, bu ablamın lafıydı.”

Bir dönem hayrandım ama şimdi pek değil.” dediğin bir şey var mı?

ELİF BEREKETLİ

Bir dönem havalı ve yüksek sesli olanlara çok hayrandım. Daha gençken, bunu gücün yegâne tanımı sanardım. Hep dikkat çeken figürler gözümü kamaştırırdı. Ama artık o tipler geçmiyor bana. Gereksiz bulmuyorum onları ama hayranlık da duymuyorum. Artık göze sokulmayan ama derinliğiyle, yaratıcılığıyla, neşesiyle yer eden hâllere; kendinden emin ama bunu göstermek zorunda hissetmeyen insanlara hayranlık duyuyorum.

Elif Bereketli'nin #metaphorsforlife serisinden bir fotoğraf — **Elif Bereketli**‘nin #metaphorsforlife serisinden bir fotoğraf

Hayran olduğun şey nasıl bir dünya kurmana yardımcı oluyor? Seni nelerden koruyor?

ELİF BEREKETLİ

Bana tek bir doğrunun olmadığını hatırlatıyor olsa gerek. O hayranlık duyduğum tavır, kendi yolumu çizerken dış seslere karşı bir filtre gibi çalışıyor. Özümle bağlantımı koparmadan esneyebilmeyi, değişebilmeyi öğretiyor. Beni acelecilikten, taklitten, yüzeysellikten koruyor. Bana derinlikli düşünmeyi, zamana yayılmayı, sabırlı olmayı anımsatıyor. Böyle olduğunu umuyorum.

FOTOĞRAFLAR VE İLLÜSTRASYON: ELİF BEREKETLİ

SANA HAYRANIM #4 | KÜBRA SU YILDIRIM

0013

Söyleşi

Hayranlık, çoğu zaman “hayatı değiştirecek” bir duygu gibi görünmez. Dev çığlıklar, büyük sahneler ya da destansı hikâyeler aramazsın; bazen sabah uyanır uyanmaz kulağında çalan bir şarkıda, bazen de sokakta yürürken gözüne ilişen bir ayrıntıda kendini gösterir. Günlük rutinin içine sızan o şey, birden “burası tam benlik” dedirten bir ışık yayar. Yıllar önce sıkıcı ödevinden kaçmak için seyrettiğin bir videoda, ya da favori sanatçının performanslarını taklit ettiğin bir akşamda, bu hayranlığın izleri vardır.

Sana Hayranım bir söyleşi serisi. Amaç, kendimize dair hatırlatmalar sunan, yeni tanışmalara olanak sağlayan beğenilerimizi dışa vurmak. Yani “Sana hayranım!” cümlesini yüksek sesle söylemek. Bir yandan öznelliği, öte yandan birlikteliği kutlamak.

Mörç Studio olarak bu seride konuklarımıza hayranlıklarını hatırlatan, bu yoğun beğenide kendinle karşılaşma hikâyesini ortaya çıkaran bazı sorular sorduk. Onlardan cevapları diledikleri formatta iletmelerini istedik: kolaj, resim, fotoğraf, ses kaydı, video ya da yazı. Hiç fark etmez; senden kopsun yeter dedik. Serinin dördüncü konuğu Kübra Su Yıldırım oldu.

Seni gördüğünde, denk geldiğinde, karşına çıktığında gerçekten “büyüleyen” şey nedir? Onu neden seviyorsun?

KÜBRA SU YILDIRIM

Ay ben iflah olmam, varoluşun kendisine ve bilinç dışına hayranım. Bu iki kavram her an her nefeste apaçık ortada fakat bir yandan da soluksuz bırakacak kadar gizemli ve derin. Bazen bir rüyanın içinde, bazen aniden fısıldayan bir sezgide, bir boş bakış yarım gülüşte kendini gösteriyor bilinçdışı, kendi dilinde konuşuyor varoluşun katmanları. Hem çok sıradan hem de tarifsiz bir büyü gibi.

“Şöyle bitireyim, kendimizi tutkuyla inşa edelim, gizem olacak adımız.”

Tilda Swinton-MoMa — Tilda Swinton: The Maybe, 2013

Hayran olduğun şey nasıl bir dünya kurmana yardımcı oluyor? Seni nelerden koruyor?

KÜBRA SU YILDIRIM

Hayranı olduğum şeyler zamanın ve mekanın katı kurallarına bağlı kalmayan, sınırları zorlayan bir dünya yaratıyor bana. Bu dünya içsel bir sığınak gibi; kaybolduğumda kendimi hatırlatıyor, bulduğumu sandığımda da akışta süzülmemi sağlıyor. Böylece rutinin uyuşturuculuğundan, körleşmekten, anlam yitiminden ve güdülerimin esiri olmaktan uzak durabiliyorum. -olabildiğince tabii-

The Concert-Pavel Tchelitchew — Pavel Tchelitchew, *The Concert*

Hayran olduğun şey seni nasıl değiştirdi?

KÜBRA SU YILDIRIM

Beni daha özgür, daha duyarlı ve kendi içimde daha tutarlı biri yaptı. Ne tamamen kaybolmak ne de tam anlamıyla kendini bulmak mümkün belki fakat bu ikisinin arasında dolaşmak, bana sürekli değişen bir varoluşu gösteriyor. Ve bu harika! -çoğu zaman-

FOTOĞRAFLAR VE İLLÜSTRASYON: KÜBRA SU YILDIRIM

SANA HAYRANIM #3 | ORÇUN ONAT DEMİRÖZ

0012

Söyleşi

Hayranlık, çoğu zaman “hayatı değiştirecek” bir duygu gibi görünmez. Dev çığlıklar, büyük sahneler ya da destansı hikâyeler aramazsın; bazen sabah uyanır uyanmaz kulağında çalan bir şarkıda, bazen de sokakta yürürken gözüne ilişen bir ayrıntıda kendini gösterir. Günlük rutinin içine sızan o şey, birden “burası tam benlik” dedirten bir ışık yayar. Yıllar önce sıkıcı ödevinden kaçmak için seyrettiğin bir videoda, ya da favori sanatçının performanslarını taklit ettiğin bir akşamda, bu hayranlığın izleri vardır.

Sana Hayranım bir söyleşi serisi. Amaç, kendimize dair hatırlatmalar sunan, yeni tanışmalara olanak sağlayan beğenilerimizi dışa vurmak. Yani “Sana hayranım!” cümlesini yüksek sesle söylemek. Bir yandan öznelliği, öte yandan birlikteliği kutlamak.

Mörç Studio olarak bu seride konuklarımıza hayranlıklarını hatırlatan, bu yoğun beğenide kendinle karşılaşma hikâyesini ortaya çıkaran bazı sorular sorduk. Onlardan cevapları diledikleri formatta iletmelerini istedik: kolaj, resim, fotoğraf, ses kaydı, video ya da yazı. Hiç fark etmez; senden kopsun yeter dedik. Serinin üçüncü konuğu Orçun Onat Demiröz oldu.

SANA HAYRANIM #3 | ORÇUN ONAT DEMİRÖZ — ORÇUN ONAT DEMİRÖZ

Seni gördüğünde, denk geldiğinde, karşına çıktığında gerçekten “büyüleyen” şey nedir? Onu neden seviyorsun?

ORÇUN ONAT DEMİRÖZ

Sanırım buna Platoncu bir cevap verebilirim. “Phaedrus”, Platon’un diyaloglarında felsefi keşif peşinde olan meraklı bir ruhu temsil eder. Kelimelerin, kavramların, değerlerin, retoriğin, bilginin, estetiğin, aşkın kaynağının ne olduğunu şüpheci bir yerden sorgular, tartışır, kışkırtır. Gençlik enerjisiyle gelen “ilahi delilik” tanımı vardır onda. Benim hayranlık duyduğum veya büyülendiğim şeyler de insan deneyimini anlamaya ya da aşmaya yardımcı olan, bir çeşit coşkulanım yaratan, diyalektik bir alışverişe girdiğim eserler, güzellikler üzerine oluyor.

Yaşam alanında muhakkak olmasını istediğin şey nedir? Ona karşı hislerin nedir?

ORÇUN ONAT DEMİRÖZ

Çizgi romanlarım, kitaplarım, plaklarım ve posterlerim olmadan asla. Benim için yaşam alanı demek, kendi dünyanı inşa etmek ve seni tanımlayan simgeleri, imajları ortaya çıkarmak demek. Dolayısıyla yaşam alanı, kendimiz için yarattığımız bir sergi alanı aslında. Bence yuva kavramı da bununla ilintili. Bir yerin sıcaklığı ve aitlik hissi de bu şekilde belirleniyor. Yabancı bir yerde hissetmemek için hepsi.

Hayran olduğun şey seni nasıl değiştirdi?

ORÇUN ONAT DEMİRÖZ

İnsanın en temel ihtiyaçlarından biri inanma ihtiyacıdır. Bu açıdan hayranlık duyduğum şeyler beni tinsel olarak dönüştürdü, inanmamı ve yolumda kararlılıkla yürümemi sağladı. Tolstoy’a göre bir aslana dönüşüm yolculuğunda dört evre vardır. Cehaleti seçmek, zevki seçmek, intiharı seçmek ve bilgiyi seçmek. Bilgiyi seçenler hayatın anlamsızlığını kabul ederek arafta kalırlar. Ancak amaç edinmeye, irade sahibi olmaya ve ölüm bilincine dair derinlik oradadır.

“Bir dönem hayrandım ama şimdi pek değil.” dediğin bir şey var mı?

ORÇUN ONAT DEMİRÖZ

Tabii ki! Birçok yönetmen, birçok grup/müzisyen ve birçok yazar. Örneğin; Roman Polanski’nin sinemasına üniversite yıllarımda çok büyük bir ilgi duyuyordum. “Bitter Moon” filmini kaç kere izlediğimi hatırlamıyorum. “Apartman” üçlemesi de öyledir. Özellikle Apartman üçlemesindeki psikanalitik açılımlara, psişeye yaklaşımına, karanlık arzulara ve deliliğe açılan kapılara büyük bir hayranlık besliyordum. Lacancı perspektiften de acayip bir yerdedir Polanski sineması.

Fakat hayatındaki ayrıntıları kazıdıkça ve içindeki pedofili canavarını öğrendikçe uçtu gitti hepsi, toz oldu. Lars von Trier de benzer bir yerde duruyordu benim için. Onun da Nazi sempatizanlığı yaktı yıktı her şeyi. Geçen yıl yayınladığı ve “kız arkadaş” aradığını ifade ettiği video da cenaze töreniydi zaten. O yüzden “cancel culture”ın ve sosyal statüleri yok etmeye yönelik “boykot” fenomeninin önemli olduğunu düşünüyorum. Hakikatin her yerden saldırı altında olduğu, eğilip büküldüğü, safsata ticaretinin yapıldığı bir “post truth” çağında da ideolojik olarak yere sağlam basmak ve zor beğenen biri olmak gerekiyor.

Hayran olduğun şeyi kısaca anlatmak ve bununla ilgili bir mesaj hazırlamak istesen, bu nasıl bir formatta olurdu ve ne derdin?

ORÇUN ONAT DEMİRÖZ

Friedrich Nietzsche’ye ve bıyıklarına dair bir tasarım olurdu herhalde. Üstüne de koca koca puntolarla “KILL YOUR IDOLS!” (İdollerini öldür!) yazardım. T-shirt olarak tasarlamak ister misiniz bunu? 🙂

Hayran olduğun şey nasıl bir dünya kurmana yardımcı oluyor? Seni nelerden koruyor?

ORÇUN ONAT DEMİRÖZ

Meraklı, tutkulu, çenebaz ve tartışmadan kaçınmayan bir dünya kurmama yardımcı oluyor. Bağnazlıktan, toplum ve mahalle baskılarından da koruyor, bildiğimi okumamı sağlıyor. 🙂

FOTOĞRAFLAR: ORÇUN ONAT DEMİRÖZ

SANA HAYRANIM #2 | DİLARA ŞAHİN

0011

Söyleşi

Hayranlık, çoğu zaman “hayatı değiştirecek” bir duygu gibi görünmez. Dev çığlıklar, büyük sahneler ya da destansı hikâyeler aramazsın; bazen sabah uyanır uyanmaz kulağında çalan bir şarkıda, bazen de sokakta yürürken gözüne ilişen bir ayrıntıda kendini gösterir. Günlük rutinin içine sızan o şey, birden “burası tam benlik” dedirten bir ışık yayar. Yıllar önce sıkıcı ödevinden kaçmak için seyrettiğin bir videoda, ya da favori sanatçının performanslarını taklit ettiğin bir akşamda, bu hayranlığın izleri vardır.

Sana Hayranım bir söyleşi serisi. Amaç, kendimize dair hatırlatmalar sunan, yeni tanışmalara olanak sağlayan beğenilerimizi dışa vurmak. Yani “Sana hayranım!” cümlesini yüksek sesle söylemek. Bir yandan öznelliği, öte yandan birlikteliği kutlamak.

Mörç Studio olarak bu seride konuklarımıza hayranlıklarını hatırlatan, bu yoğun beğenide kendinle karşılaşma hikâyesini ortaya çıkaran bazı sorular sorduk. Onlardan cevapları diledikleri formatta iletmelerini istedik: kolaj, resim, fotoğraf, ses kaydı, video ya da yazı. Hiç fark etmez; senden kopsun yeter dedik. Serinin ikinci konuğu Dilara Şahin oldu.

Sana Hayranım #2 | Dilara Şahin — Dilara Şahin

Seni gördüğünde, denk geldiğinde, karşına çıktığında gerçekten “büyüleyen” şey nedir? Onu neden seviyorsun?

DİLARA ŞAHİN

Yaşadığımız simülasyon içerisinde beni en çok büyüleyen şey kediler. Onların doğası, tek başınalığı, rutinleri, vazgeçmemeleri ve her türlü zorluğa rağmen belki de hepimiz için en zor görev olan yaşamı büyük bir titizlikle devam ettirebilmeleri benim için başlı başına bir kitap, bir deneyim ve yaşamın ta kendisi. Kendileri hakkında John Gray tarafından yazılmış çok nadir güzel bir kitap da var: Feline Philosophy: Cats and the Meaning of Life. Kesinlikle tavsiye ederim.

Yaşam alanında muhakkak olmasını istediğin şey nedir? Ona karşı hislerin nedir?

DİLARA ŞAHİN

Kedi! Muhakkak ve muhakkak kediler. Kediler benim için bir ağrı kesici gibiler; ansızın gelen bir ağrıyı iyileştirebilecek güce sahipler. Onların ardından ise kitaplar, kalem ve defterler gelir.

İlk kez hayranlık duyduğunu hatırladığın bir anı anlatabilir misin?

DİLARA ŞAHİN

Çocukluk dönemimde Gani Müjde’nin yazmış olduğu Hayat Bilgisi adlı diziyi obsesif bir şekilde takip ediyordum. Bunun nedeni de Afet Güçverir karakterini canlandıran Perran Kutman’dı. Kendisi, neredeyse nesilden nesile bir çok kişinin hafızasında ve kalbinde yer tutmuş bir sanatçı. İlk hayranlığım kendisine ve oyunculuğunun güçlü yorumuna karşı gelişmişti. Ardından Michael Jackson geldi. 🙂

“Bir dönem hayrandım ama şimdi pek değil.” dediğin bir şey var mı?

DİLARA ŞAHİN

Perran Kutman ve Michael Jackson 🙂 Onlar gibi sanatçılar beni sanata, özellikle de sinema dünyasına daha da yönlendirdiler. Bu yönde beni etkileyerek VGIK’ten Film Yönetmenliği bölümünden mezun olmamı sağladılar.

Hayran olduğun şeyi kısaca anlatmak ve bununla ilgili bir mesaj hazırlamak istesen, bu nasıl bir formatta olurdu ve ne derdin?

DİLARA ŞAHİN

Finger Tips adında İngiliz çocuk televizyon dizisi vardı. 2000’lerin ortalarında yayınlanan bu dizi, evde bulunabilecek nesnelerle yaratıcı projeler yapmayı konu alan bir sanat ve el sanatları programıydı. Muhtemelen bu formatta olurdu; bazı şeyleri uzakta aramamamızın, yakınımızda bulunan bir çok şeyle de üretebileceğimizi ve hayranı olduğumuz kişiler gibi olabileceğimizi anlatırdım. Önceliğim çocuklar olurdu; ne kadar çok zihni “brain rot”tan kurtarabilirsek o kadar iyi olurdu.

Hayran olduğun şey nasıl bir dünya kurmana yardımcı oluyor? Seni nelerden koruyor?

DİLARA ŞAHİN

Hayranı olduğum şeyler, bana yeni bir dünya kurmama yardımcı olmaktan ziyade, mevcut dünyayı yıkmamı engelliyor. Hayran olmak, benim için ünlü tapınma (Celebrity Worship) kavramından ziyade, devam edebilmek için bir neden veya bir örnekten ibaret. Bu bir kitap, bir sanatçı ve sanatı, bir kedi, bir gün doğumu, yaşamın ve ölümün ta kendisi olabilir.

Teşekkürler Mörç!

KOLAJLAR VE FOTOĞRAFLAR:
DİLARA ŞAHİN

ÜRETİMİN ÖTESİNDE: KADIN EMEĞİYLE BÜYÜYEN ETKİ

0010

Yazı

Her ürün sadece bir malzemeden ibaret değildir; topluma ve doğaya dokunur. KEP Tekstil Atölyesi ile yaptığımız işbirliği, karbon emisyonunu azaltan yenilikçi üretim yöntemleri, geri dönüşüm odaklı tasarımlar ve kadın emeğini destekleyen iş modeliyle sürdürülebilir gelecek için bir örnek.

Hey! Douglas için hazırladığımız İstanbul Çorbası koleksiyonun üretiminde; güneş enerjisi, atık yönetimi ve yerel tedarik zinciri gibi adımlar sayesinde, sadece “mörçler” değil, gezegeni gözeten bir değer ürettik.

Kadın istihdamından karbon emisyonu tasarrufuna, yerel ekonomiyi desteklemekten sürdürülebilir üretime kadar pek çok boyutta gerçek bir kazan-kazan modeli inşa ediyoruz.

ÜRETİMİN ÖTESİNDE: KADIN EMEĞİYLE BÜYÜYEN ETKİ

1. SAYILARIN ÖTESİNDE, ETKİNİN PEŞİNDE

Sürdürülebilir üretim, sadece rakamların dili ile konuşmaz. Her bir dikiş, her bir kesim, toplumsal dönüşümün sessiz tanığıdır. SROI (Sosyal Yatırım Getirisi) yöntemiyle ölçümlenen verilere göre, KEP Tekstil Atölyesi işbirliğimiz kapsamında yapılan her 1 TL’lik harcama 1,6 TL’lik sosyal fayda yarattı. Bu sayede sadece bir üretim değil, kolektif bir dönüşüm hikâyesinin parçası olduk.

2. KADIN EMEĞİ VE KOLEKTİF DAYANIŞMA

KEP Tekstil Atölyesi, kadınlara istihdam ve mesleki eğitim sağlayarak toplumsal cinsiyet eşitliği için somut adımlar atıyor. Oluşturulan sosyal girişim modeli, dezavantajlı kadınları iş gücüne kazandırırken aynı zamanda onların mesleki ve ekonomik gelişimine katkı sağlıyor. Atölyede çalışan 10 kadının emeğiyle üretilen her mörç, kolektif dayanışmanın ve değişimin birer sembolü.

3. ATIKSIZ BİR ÜRETİM

Her yıl küresel tekstil endüstrisinin ürettiği 92 milyon ton atığın ortasında, biz farklı bir hikâye dokuyoruz. İstanbul Çorbası koleksiyonun üretim aşamasında ortaya çıkan 71,91 kg atık kumaşın %89,97’si geri dönüştürülerek israfın değil, döngüselliğin dilini konuştuk.

4. YEREL VE ÇEVRESEL DÖNGÜ, KÜRESEL ETKİ

Yerel tedarik zincirinden beslenen üretim tercihi, küresel sürdürülebilirlik hedeflerine uzanan bir köprü aynı zamanda. GOTS sertifikalı boyalardan su bazlı baskılara, Oeko-Tex sertifikalı kumaşlardan ve %70 elektrik tasarrufu sağlayan güneş panellerinden yağmur suyu hasadına, her bir adım yerel değerlerden küresel etkiye uzanan bir yolculuk.

NEDİR? MÜZİK MERCH / MÖRÇ 101

0009

Yazı

Mörçler, sahneyi sokaklara taşıyan bir güç. Sıradan bir tişörtten, şapkadan ya da çantadan daha fazlasını ifade eden bu ürünler, hayranların/takipçilerin hem beğenilerini yansıttığı hem de sevdikleri sanatçılara destek sunduğu bir platform. Mörçler, sanatçılar için özgür üretimlerini sürdürebilmek adına alternatif bir gelir opsiyonu, dinleyicilerin yeni keşiflere kapı aralaması için bir fırsat ve ortak değerler üzerine birliktelik duygusunun pekişmesi bir bağlantı elemanı.

Bu içerikte müzikle yaşayan ve müziği kalbinde hissedenler için mörç kültürünün hangi anlamları taşıdığı mevcut. Hazırsan ilk oturumu açıyoruz. Konumuz: “Müzik Merch / Mörç 101”

1. KOLEKTİF MANİFESTO

Mörç, yalnızca bir “tişört” olmaktan çok daha fazlası. Günümüzde mörç, sanatçının hikâyesini somutlayan bir kimlik ifadesi. Hayranların/takipçilerin sevdikleri müziği giymeleri ya da yanlarında taşımaları bir tür “kolektif manifesto”ya dönüştü. Bu sayede bağımsız sanatçılar yeni bir ifade biçimi elde etti. Mörç, fiziksel formatlardaki sınırlarını aştı ve günlük hayatın bir parçasına dönüştü.

2. KÜLTÜREL KÖPRÜ VE AİDİYET

Mörç, hayranın/takipçinin sanatçıya ekonomik destek sunmasının en somut yollarından biri. Bu destek, sadece finansal değil; aynı zamanda güçlü bir “topluluk ve aidiyet” hissinin dışavurumu. Hayatımıza dahil ettiğimiz her mörç, dinleme eyleminin ötesinde paylaşılan deneyimler arasında birer köprü. Sahneden sokaklara, bireysel tercihlerden kolektif belleğe uzanan bir aidiyetin temsili. Bu ortaklaşa kültür, aynı zamanda gündelik yaşantıya eklenen özgün bir derinlik.

3. AYNI YERDE: TUTKULU HAYRANLAR VE MERAKLI TAKİPÇİLER

Daha önce “poser’sın!” diye eleştirilenler, artık merakları ve kişisel beğenilerini sunmak için alana sahip. “Ben sadece tasarımını sevdim” diyenler de, zamanla sanatçının müziğine kapılabiliyor. Böylece “dinlemediğin grubun tişörtünü giyemezsin” kuralı tarihe karıştı. Müzik kültürü, kendi kendini yenileyen ve büyüten bir döngüye kavuştu. Sonuç olarak mörçler, sadece “tutkulu hayranların” değil, “yeni keşiflerin” de hikâyesini anlatıyor.

4. YENİ BİR KAZANIM

Dinleme gelirlerinin dalgalı ve adaletsiz seyri, sanatçıları alternatif kaynaklar aramaya yöneltti. Mörçler sayesinde bir sanatçı özgür üretim başta olmak üzere pek çok faaliyet alanını finanse edebilir. Uzun turneler nedeniyle oluşan fiziksel-mental yorgunluk ve dijital platformlardaki adil olmayan gelir dağılımı, sanatçıları pasif gelir imkanı sunan mörçe yönlendirdi. Bu sayede hayranlarla/takipçilerle kurulan bağı derinleştirirken sürdürülebilir bir kazanç modeli oluşturmak mümkün.

5. DETAY DEĞİL, MÜZİĞİN KENDİSİ

Mörçler; etkileyici, paylaşımlı ve çeşitlilikle dolu bir mecra. Moda, kimlik, koleksiyon, destek ve keşif öğelerine aynı anda sahip. Yıllar geçse de, hayranların/takipçilerin “yaratıcılık ve aidiyet” arayışı değişmedi. Mörçler bu arayışta, bir “detay” olmak yerine, sahnenin ve sahne dışının ruhunu yansıtan daimî bir yol arkadaşı hâline geldi. Müzikle yaşayan herkes bilir ki giymeyi en sevdiğimiz o tişört, bazen en sevdiğimiz şarkıdan bile çok şey anlatır.

2024’ÜN ÖNE ÇIKANLARI: MÜZİK MERCH’LERİ

0007

Galeri

Aralık ayı demek, yılın dört bir yanına yayılmış üretimleri tekrar hatırlamak ve farklı başlıklar altında bir araya getirmek demek. Müziğin sadece kulaklarda değil, giyilebilir ve sergilenebilir biçimleriyle de hayat bulmasına bayılıyoruz. Merch’ler (ya da mörçler mi demeliyiz?) bu deneyimin en canlı örneklerinden biri. Sanatçıların duruşunu ve eserlerinin ruhunu yansıtan tasarımlar, hayranlar ve takipçiler için gerçek birer koleksiyon parçası.

Tişörtlerden posterlere, çoraplardan fincan setlerine ve oradan limitli sayıdaki plaklara uzanan bu eşsiz yolculuk, aynı zamanda her dönemin müzik sahnesini yansıdan görsel bir şölen. İster festival ya da konserlerdeki merch masalarında, ister bir online mağazada olsun, merch’ler daima o anın ruhunun ve ait olduğu ekosisteminin birer sembolü.

2024 yılı boyunca müziğin görselliğini ve dokunsallığını zirveye taşıyan merch tasarımlarının en dikkat çekenlerini bir araya getirdik. Çünkü merch’ler, müzikal üretimlerin ötesinde bireysel beğenimizi özgürce yansıtabildiğimiz bir topluluğunda önemli parçası. İşte senin için hazırladığımız seçki.

2024'ün öne çıkan müzik merch'leri — **2024’ün öne çıkan müzik merch’leri**

Mount Kimbie, Aki White Tişört — **Mount Kimbie**, *Aki White Tişört*

WAH-WAH x Noel Fielding x David Bowie, Kazak — **WAH-WAH x Noel Fielding x David Bowie**, *Kazak*

WAH-WAH x King Gizzard & The Lizard Wizard II, Kazak — **WAH-WAH x King Gizzard & The Lizard Wizard II**, *Kazak*

Mission Patches & David Bowie-Blackstar, Patch — **Mission Patches & David Bowie-Blackstar**, *Patch*

Sabrina Carpenter, Espresso Fincanı — **Sabrina Carpenter**, *Espresso Fincanı*

Boiler Room, Filistin Destek Tişörtü — **Boiler Room**, *Filistin Destek Tişörtü*

Danny Brown, Uknowhatimsayin¿, Araba Hava Temizleyici — **Danny Brown, uknowhatimsayin¿**, *Araba Hava Temizleyici*

Paramore x Bug Girl, Filistin Destek Tişörtü — **Paramore x Bug Girl**, *Filistin Destek Tişörtü*

Riding Cobbles, Tişört — **Riding Cobbles**, *Tişört*

Goodhood x Folk x Daniel Johnston, Love Is Tişört-1.jpg — **Goodhood x Folk x Daniel Johnston**, *Love Is Tişört*

Goodhood x Folk x Daniel Johnston, Love Is Tişört-2.jpg — **Goodhood x Folk x Daniel Johnston**, *Love Is Tişört*

Fontaines D.C. Limited Edition Starbuster Tracksuit — **Fontaines D.C.**, *Limited Edition Starbuster Tracksuit*

MF DOOM, Reaksiyon Figür Seti (Figür, Kase & Kaşık) — **MF DOOM**, *Reaksiyon Figür Seti (Figür, Kase & Kaşık)*

Charli xx, 365 Partygirl Kolyesi — **Charli xcx**, *365 Partygirl Kolyesi*

Pet Shop Boys, Since 1984 Çay Seti — **Pet Shop Boys,** *Since 1984 Çay Seti*

Speedy Ortiz, Havuçlu Acı Sos — **Speedy Ortiz**, *Havuçlu Acı Sos*

Billie Eilish, Hit Me Hard And Soft Yellow Kravat — **Billie Eilish**, *Hit Me Hard And Soft Yellow Kravat*

The Rolling Stones x Brain Dead Studios, LA Dragon Bez Çanta — **The Rolling Stones x Brain Dead Studios**, *LA Dragon Bez Çanta*

Lana Del Rey, Paradise Bodysuit — **Lana Del Rey**, *Paradise Bodysuit*

Nick Cave, Demon Cap — **Nick Cave**, *Demon Cap*

ÖNERİ: 2024’ün öne çıkan albüm kapakları içeriğimize buradan erişebilirsin.

2024’ÜN ÖNE ÇIKANLARI: ALBÜM KAPAKLARI

0006

Galeri

Aralık ayı demek yılın tüm takvimine saçılmış üretimleri farklı başlıklar altında bir araya toplamak demek. Mörç olarak, müziğin yalnızca bir ses deneyimi olmaktan çıkıp fiziksel alanlara taşmasını ve burada farklı formlarda, dokunsal ve görsel temas noktaları yaratmasını çok seviyoruz. Albüm kapakları bu deneyimin merkezinde. Sanatçının kimliğinden ve eserinin ruhundan beslenen görsel bir ifade alanı.

Plaklardan kasetlere, oradan CD’lere uzanan müzik yolculuğunda, albüm kapakları her dönem bir sanat biçimi olarak değerini korudu. İster bir odanın baş köşesindeki plak koleksiyonunda ister bir dijital arşivde yer alsın, albüm kapakları daima müzik dünyasında bir dönemin estetiğini ve hikâyesini anlattı. 2024 yılı boyunca, bu görsel hikâyelerin en dikkat çekenlerini bir araya getirdik; çünkü müzik kendisi kadar onun görselleşen yüzü de hayranlık uyandırıcı. İşte seçkimiz.

2024'ün öne çıkan albüm kapakları: Tindersticks, Soft Tissue - Sanatçı: Sidonie Osborne Staples — Tindersticks, Soft Tissue – **Sanatçı:** Sidonie Osborne Staples

SML, *Small Medium Large* – **Sanatçı:** Miranda Jawid

Navy-Blue-Memoirs-in-Armour-Artist-Ryan-Lee — Navy Blue, Memoirs in Armour **Sanatçı:** Ryan Lee

St. Vincent, *All Born Screaming* – **Fotoğrafçı:** Alex de Corte

Anna Butterss, *Mighty Vertabrate* – **Sanatçı:** John Herndon

Nala Sinephro, *Endlessness* – **Sanatçı:** Maziyar Pahlevan

John Cale - POPtical Illusion - Designer- Bjorn Copeland — John Cale, *POPtical Illusion* – **Sanatçı:** Bjorn Copeland

Salami Rose Joe Louis- Sarah - Artist- Bella Noche — Salami Rose Joe Louis, *Sarah* – **Sanatçı:** Bella Noche

Julia Holter- Something in the Room She Moves - Artist- Christina Quarles — Julia Holter, *Something in the Room She Moves* – **Sanatçı:** Christina Quarles

Tapir!- The Pilgrim, Their God and the King of My Decrepit Mountain - Artist- Key Gray — Tapir!, *The Pilgrim, Their God and the King of My Decrepit Mountain* – **Sanatçı:** Key Gray

Fontaines D.C.- Romance - Designer- Lulu Lin — Fontaines D.C., *Romance* – **Sanatçı:** Lulu Lin

The Lovely Eggs - Eggsistentialism - Illustrator- Casey Raymond — The Lovely Eggs, *Eggsistentialism* – **Sanatçı:** Casey Raymond

Beth Gibbons- Lives Outgrown - Photographer- Netti Habel — Beth Gibbons, *Lives Outgrown* – **Fotoğrafçı:** Netti Habel

The Smile- Wall of Eyes - Artist- Stanley Donwood — The Smile, *Wall of Eyes* – **Sanatçı:** Stanley Donwood

The Cure- Songs of a Lost World - Designer- Andy Vella — The Cure, *Songs of a Lost World* – **Sanatçı:** Andy Vella

Charli XCX- BRAT - Designer- Charli XCX — Charli XCX, *BRAT* – **Tasarımcı:** Charli XCX

Tyler, The Creator- CHROMAKOPİA — Tyler, The Creator, *CHROMAKOPIA* – **Fotoğrafçı:** Luis Perez

Vampire Weekend- ‘Only God Was Above Us’ - Art director- Nick Harwood — Vampire Weekend, *Only God Was Above Us* – **Sanat Yönetmeni:** Nick Harwood

Lady Gaga- ‘Harlequin’ - Photographer- Scarlett Carlos Clarke — Lady Gaga, Harlequin – Fotoğrafçı: Scarlett Carlos Clarke

Hiatus Kaiyote - ‘Love Heart Cheat Code’ - Artist- Rajni Perera — Hiatus Kaiyote, *Love Heart Cheat Code* – **Sanatçı:** Rajni Perera

BİR MÖRÇ’TEN DAHA FAZLASI

0005

Galeri

MÖRÇ olarak Hey! Douglas için hazırladığımız İstanbul Çorbası koleksiyonunun lansmanının üstünden bir hafta geçti. Lansmanda yanımızda olan, varlığını hissettiren herkese çok teşekkür ederiz.

MÖRÇ'ün Hey! Douglas ile gerçekleştirdiği ilk sanatçı koleksiyonunun lansmanı. — MÖRÇ’ün Hey! Douglas ile gerçekleştirdiği ilk sanatçı koleksiyonunun lansmanında Şehbender Sokak eski günlerdeki gibi dopdolu.

Bir arada olmak, Şehbender Sokak’ı yeniden dolu görmek şahaneydi. Biz çok eğlendik. Bugüne dair not düşülecek çok fazla detay var. Oastabis’in kadrajına girenler şimdilik çok yakın olan marka tarihimizde önemli bir yere sahip.

Mörç'ün ilk sanatçı koleksiyonunun lansmanında kurulan Merch masasından bir fotoğraf. — Lansmanda bir MÖRÇ masası. İstanbul Çorbası koleksiyonundan tişörtler ve çoraplar.

Yaratıcı ve kültür endüstrisinde sosyal etkiler oluşturmayı, yaratıcılara sürdürülebilir gelir modelleri sunmayı amaçlayan bizler için etrafımızdaki kalabalığın kırılımı önemliydi. Nitekim İstanbul Çorbası koleksiyonunun lansman akşamında Hey! Douglas’ın takipçileri, sanatçılar, yaratıcı ve kültür endüstrisinden profesyoneller, paydaşlar ve herhangi bir etikete ihtiyaç duymayan arkadaşlar bizimleydi.

Kabine geçerek gecenin müziğini üstlenen Vecdaud, Hey! Douglas, Ahu ve Eray Düzgünsoy’a, MÖRÇ’ün görsel ve fiziksel dışavurumundaki tüm yaratıcı ve tasarım sürecini üstlenen Studio These Days’e, anları fotoğraflayan Oastabis’e, etkinliğin ritmini videoya alan ve kurgulayan Back on Stage ekibine ve duvarlarına İstanbul’un müzik tarihinin pek çok ikonik anı sinmiş bir mekânı bizlere açan Blind’a çok teşekkür ederiz.

Mörç'ün ilk sanatçı koleksiyonunun lansmanında sahnede Hey! Douglas, Eda Gündüz ve Taner Turna — Sahnede Hey! Douglas. İlk koleksiyonu İstanbul Çorbası’nın hikâyesini, MÖRÇ olan iş birliğinin yaratıcı sürecine olan etkisini paylaştı.

Mörç'ün ilk sanatçı koleksiyonunun lansmanında sahnede Vecdaud — Vecdaud

Mörç'ün ilk sanatçı koleksiyonunun lansmanında sahnede Ahu — Ahu

Mörç'ün ilk sanatçı koleksiyonunun lansmanında sahnede Hey! Douglas — Hey! Douglas

Bizim için bir MÖRÇ’ten daha fazla olmak sadece ifade alanlarını somutlaştırmak değil, aynı zamanda ortak bağları ve temas noktalarını korumak, güçlendirmek ve arttırmak demek. Bir sonraki etkinlikte görüşmek üzere.

Mörç'ün ilk sanatçı koleksiyonunun lansmanında sahnede Eray Düzgünsoy — Gecenin kapanışında kabinde Eray Düzgünsoy var.

Mörç'ün ilk sanatçı koleksiyonunun lansmanında kapı önü. — Şehbender Sokak’ta kırmızı kapının önünde.

Mörç'ün ilk sanatçı koleksiyonunun lansmanından. — Lansmanda olan herkese teşekkür ederiz.